previous pauseresume next

منوکسید کربن

 

علائم مسمومیت با قاتل نامرئی؛ گام های پیشگیرانه

تغییرات آب و هوایی شدید بخصوص فصل زمستان، همراه با استفاده از منابع گرمایشی و در نهایت مسمومیت با مونوکسید کربن یا همان گازCOاست که هر سال در فصول سرد منجر به مسمومیت و مرگ افراد می شود.

منوكسیدكربن را قاتل بی ‌صدا می گویند زیرا شما نه می‌ توانید متوجه حضور آن در بدن خود شوید و نه می ‌توانید آن را استشمام كنید چون گاز منوكسیدكربن، یك گاز بی ‌رنگ و بدون بو است. اما شما با دانستن علایم آن می‌توانید از مسمومیت با این گاز پیشگیری كرده و جان خود و خانواده خود را نجات دهید.

علائم شایع مسمومیت با گاز مونوکسید کربن از این قرارند: سردرد، سرگیجه، ضعف، تهوع، استفراغ، درد قفسه سینه، سردرگمی. افرادی که در حالت خواب هستند و یا از مشروبات الکلی استفاده کرده اند، ممکن است متوجه این علائم نشده و جان خود را در اثر این مسمومیت از دست بدهند.

این گاز از سوختن ناقص مواد حاوی كربن و تركیب شدن آنها با اكسیژن ایجاد می‌ شود. گاز منوكسیدكربن با هموگلوبین تركیب شده و این مولكول را از بین می‌برد، بنابراین، هموگلوبین دیگر نمی ‌تواند با اكسیژن تركیب شود و بافتها و اعضای بدن دچار كمبود اكسیژن می‌ شوند. دستگاههایی كه در منزل می‌توانند گاز منوكسید كربن را تولید كنند شامل دستگاههای حرارت مركزی، بخاری، آب گرمكن، اجاق ‌ها، گاز آشپزخانه و خودروها هستند.

نداشتن تهویه مناسب یا بسته شدن دودكش‌ها در این وسایل باعث سوختن ناقص مواد نفتی شده و انسان را در معرض خطر مسمومیت با منوكسیدكربن قرار می‌ دهد.

 

 

برای كاهش خطر مسمومیت بهتر است نكات زیر را رعایت كنید:

- دودكشها و هواكشها را به صورت مرتب بررسی كنید.

- در فصل سرما همه روزنه‌های جریان هوا ‌را در منزل یا محیط کار مسدود نکنید.

- از نصب آبگرمکن در حمام خودداری شود.

- دستگاه های حرارتی منزل باید هر سال سرویس و كنترل شوند.

- میتوانید دستگاههای اخطار دهنده منوكسید كربن را در منزل نصب كنید.

- هیچ وقت خودرو، موتور سیكلت و وسیله نقلیه خود را در گاراژ با در بسته روشن نكنید.

در موارد زیر به فكر مسمومیت با گاز منوكسید كربن باشید.

اگر تمام افراد خانواده یا تمام همكاران شما علایم مشابهی داشتند.

وقتی شما به جای دیگری بروید آن علایم از بین بروند (به طور مثال هنگامی كه به مسافرت می ‌روید سردرد شما از بین می ‌رود).

علایم در یك فصل خاص از سال بروز پیدا می‌كنند (به طور مثال شما فقط در فصل زمستان دچار سردرد می‌شوید).

درمان مسمومیت با منوكسیدكربن
درمان مسمومیت با این گاز بستگی به شدت مسمومیت داشته و در موارد شدید به اقدامات پیشرفته بیمارستانی نیاز است.

اولین و مهمترین اقدام برای نجات فردی که دچار مسمومیت با مونوکسید کربن و سایر انواع گازگرفتگی شده، رساندن اکسیژن و هوای تازه به فرد است؛ به همین دلیل به محض مشاهده فردی که دچار گازگرفتگی شده، باید پنجره‌ها را باز کرد تا هوای تازه سریعا وارد اتاق شود و در صورت امکان، فرد گازگرفته را به پنجره نزدیک کرد.

منبع نشت گاز را باید شناسایی و قطع کرد و سریعا با اورژانس تماس گرفت و در این شرایط، به زنان باردار، کودکان و سالمندان زودتر از سایر افراد آسیب ‌دیده کمک شود.

بلافاصله دستمالی مرطوب جلوی دهان و بینی‌ باید گرفته شود تا اطرافیانی که وضعیت بهتری دارند دچار گازگرفتگی نشوند و تا رسیدن اورژانس هیچ خوراکی یا نوشیدنی به فرد گاز گرفته داده نشود.

 

 

مهم ترين راههاي توليد گاز منوكسيد كربن درمنازل وساختمانها عبارتند از:

 استفاده از وسائل گرمايش وگازسوز بدون دودكش

ž نقص در دودكش ونشت گاز به فضاي مسكوني

استفاده از وسائل خوراك پزي وگاز پيك نيكي جهت گرمايش

به كارگيري روشنائي گازي به مدت طولاني بخصوص در فضاي    بدون تهويه

žمعيوب بودن مشعل شوفاژ- آبگرمكن هاي ديواري وزميني به ويژه وقتي كه دودكش مناسب ندارند.

اتومبيل روشن در پاركينگ(فضاي بسته وبدون تهويه)

 نقص فني دروسائل گرمازا

 

اما عمده ترین عامل تلفات ناشی از منوکسید کربن در ساختمانهای مسکونی ، نقص در دودکش و اجرای آن می باشد.

-هرچه ارتفاع دودكش بيشتر باشد قدرت كشش آن نيز بيشتر مي شود ودر نتيجه سطح مقطع آن را مي توان كمترانتخاب نمود.

-اختلاف درجه حرارت دود و هواي خارج در مكش دودكش مؤثر بوده وبا زياد شدن اختلاف درجهحرارت ،كشش دودكش نيز زياد مي شود.

-عامل مهم ديگر جنس جداره دودكش است كه هرچه صاف وصيقليتر باشد اصطكاك كمتري ايجاد نموده ودر نتيجه كشش بيشتري خواهيم داشت.

ما اين نكته را بايد در نظر داشت كه آثار وعوارض كربن منو اكسايد با توجه به ميزان و مدت زمان استنشاق ، وضعيت جسماني و سلامت عمومي و سن فرد متغيرمي باشد.

- مشابهت آثار مسموميت  ناشي از منو اكسيد كربن با  آنفلوآنزا  و يا مسموميتهاي عادي بعضا” منجر به تشخيص اشتباه پزشكان مي گردد كه مي تواند بسيار خطرناك باشد.

گاز هاي خروجي از اگزوز دركمتر از ۲ دقيقه غلظت مرگ آوري پيدا    مي كند كه در صورت ارتباط پاركينگ بـا فضاي مسكوني  منزل ، بسرعت در سرتاسر محيط پخش     مي شود .

- مشعلها و تأسيسات شعله سوز را كنترل كنيد.شعله هاي ناشي ازسوختن گاز طبيعي به رنگ زرد غالبا“ علامت سوختن ناقص و توليد گاز  منواكسيد كربن در سطح وسيع است.

-  تمامي سيستمهاي تهويه و خروجي بخاريها و آبگرمكن ها را از نظر طراحي و نصب مناسب، ترك خوردگي، سوراخ بودن ، خوردگي يا گرفتگي بواسطه نخاله هاي ساختماني ، حداقل یکبار در سال كنترل نمائيد. پرندگان مي توانند با ساختن لانه در دودكش ها موجب ممانعت از خروج گازهاي حاصل از سوخت گردند.

درباره اورژانس

ارتباط با ما

نشانی:اصفهان- خیابان بزرگمهر- جنب بیمارستان شهید صدوقی- کوچه شهرستانی- مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی-کدپستی: *****            تلفن:۳۲۶۴۲۷۸۱-۳۲۶۴۲۷۸۲                    نمابر: ۳۲۶۴۲۳۶۵                        سامانه پیامک:۳۰۰۰۷۵۱۱۱۵               ایمیل:Ravabet@ems.mui.ac.ir