previous pauseresume next

آشنایی با ارزیابی ایمنی بیمارستان یا HSI

مقدمه كشور جمهورى اسلامى ايران در معرض انواع مخاطرات طبيعى و انسان ساخت قرار دارد. بنا بر گزارش جهانى كاهش خطر بلايا كه در سال ۲۰۰۹ انتشار يافته، سطح خطر ايران تنها در برابر مخاطرات طبيعى بر اساس مرگ حدود ۱۰۶ هزار نفر طى چهار دهه اخير، ۸ از ۱۰ برآورد شده است. وقوع مخاطرات علاوه بر آسيب به جمعيت عمومى و زير ساخت ها، سامانه هاى ارائه خدمت را نيز تحت تاثير قرار می دهد. بطور اختصاصى اجزاء سازه اى، غير ساز ه اى و عملكردى بيمارستان ها می توانند در وقوع مخاطرات و يا بلاياى ناشى از آنها تحت تاثير قرار گيرند و علاوه بر پيامدهاى جانى به پرسنل و بيماران و همچنين خسارت به اموال و تجهيزات، عملكرد خود را براى پذيرش مصدومين از دست دهند و در نتيجه به بار مرگ ناشى از حادثه بيفزايند. سالانه در سراسر جهان صدها بيمارستان و ساير انواع تسهيلات بهداشتى درمانى در نتيجه رخداد بلاياى طبيعى تخريب شده يا كارآيى خود را از دست می دهند . اين درحاليست كه اين تسهيلات در زمره سرمايه هاى عمده هر كشور محسوب می شوند و تخريب آنان پيامدهاى سوء اقتصادى بسيارى را به دنبال دارد. علاوه بر بعد اقتصادى، تخريب يا غير فعال شدن بيمارستان حس عدم امنيت و ناپايدارى اجتماعى را در صورت نبود تسهيلات جايگزين در پى خواهد داشت . البته توجه به اين نكته نيز ضرورى است كه اختلال عملكرد بيمارستانها تنها در صورت آسيب فيزيكى روى نمی دهد. شواهد بسيارى وجود دارد كه مخاطرات خفيف يا متوسط توانسته اند عملكرد بيمارستا نها را مختل نمايند. ارزيابى خطر، شامل شناخت مخاطرات، آسيب پذيرى و ظرفيت، اولين گام در ارتقاء آمادگى بيمارستانها در برابر بلاياست. انجام مستمر اين ارزيابی ها می تواند اطلاعات لازم براى ارتقاء سيستم را فراهم آورد. اين ارزيابى در سه حوزه عناصر سازه اى، غير ساز ه اى و عملكردى قابل انجام است. عناصر ساز ه اى به بخش هايى از ساختمان اطلاق می شود كه آن را حمايت نموده (مانند ستو ن ها، سقف، ديوار و كف) و در برابر جاذبه، زلزله، طوفان و ساير فشارهاى وارده مقاومت می نمايد. عناصر غير ساز ه اى شامل تاسيسات، تجهيزات و عوامل معمارى بيمارستان می باشند. بعد عملكردى نيز جنبه هاى مديريتى و دارا بودن طرح مقابله با بلايا را در بر می گيرد. تجربياتى در كشورهاى مختلف در خصوص ارزيابى ايمنى بيمارستانها در برابر زلزله يا هوريكان وجود دارد كه هر يك نقاط قوت و محدوديت خود را دارند. در راستاى كمپين جهانى دو سالانه سازمان ملل متحد در سالهاى ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ كه تحت عنوان "ايمنى بيمارستان ها در برابر بلايا" نامگذارى شد، سازمان جهانى بهداشت بر اساس تجربه كشورهاى آمريكاى مركزى و جنوبى شامل مكزيك، كوبا، بوليوى و ساير كشورهاى حوزه كارائيب ابزارى را با هدف ارزيابى خطر بلايا در بيمارستا نها تدوين و معرفى كرد. جمهورى اسلامى ايران با دارا بودن بيش از نهصد بيمارستان در ميان سه كشور اول منطقه از لحاظ تعداد بيمارستان است. در طى دوره كمپين، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، علاوه بر برگزارى سمينارها، اطلاع رسانى و پيگيرى بودجه مقاوم سازى بيمارستان ها در مجلس شوارى اسلامى، بومی سازى ايندكس مذكور را در اولويت اقدامات قرار داد. دليل اين امر نياز نظام سلامت به متدولوژى و ابزار ارزيابى خطر بيمارستانها در برابر بلايا بود كه پس از برگزارى كارگا ه هاى كشورى طى سال هاى ۱۳۸۷ تا۱۳۸۹ توسط معاونت پرستارى و مركز مديريت حوادث و فوريتهاى پزشكى كشور بيش از پيش احساس می شد. از جمله اقدامات ارزشمند ديگر می توان به ارزيابى مقاومت ساز ه اى برخى بيمارستا ن ها توسط دفترتوسعه منابع فيزيكى وزارت بهداشت و همچنين برگزارى مانورهاى دورميزى و عملياتى متعدد در سراسر كشور اشاره كرد. ایمنی و آسیب پذیری بیمارستان ( Vulnerabilities) آسیب پذیری بیمارستان به میزان کمبودها و ضعفهای آن در زمان وقوع حوادث و بلایا بستگی دارد. بررسی صحیح و منظم مخاطرات و آسیب پذیریهای محتمل، لازمۀ برنامه ریزی و مدیریت مؤثر خطر است؛ همچنین، برنامه ریزی باید بر مخاطرات محلی متمرکز باشد. مخاطرات تهدیدهای محتملی هستند که ممکن است در محدوده ای از زمان و در مکانی مشخص رخ دهند. این اتفاقات معمولاً با مرگ و میر یا صدمات شدید و تخریب و اختلال در فرایندها همراه هستند. مخاطرات ممکن است مانند زلزله و سیل و توفان منشأ طبیعی داشته یا مانند انفجارات صنعتی و بلایای ترافیکی، منشأ انسانی داشته باشد. گاهی نیز می توانند ترکیبی از این دو باشند. آسیب پذیری عبارت است از ضعف های شناخته شده ای که یک مجموعه در مقابل مخاطره ای خاص دارد. آسیب پذیریِ بیمارستان متاثر از سطح آمادگی آن است. برای مثال،آمادگی زیاد یک بیمارستان در مقابل زلزله، به همان نسبت، آسیب پذیری آن را در مقابل آن حادثه کم میکند. خطر:احتمال آسیب یا اختلال عملکرد ناشی از وقوع مخاطره ای خاص و مبتنی برسطحی از آسیب پذیری نسبت به آن مخاطره در مکان و زمان مشخص است. خطر یا ریسک، محصول مخاطره و سطح آسیب پذیری، منهای ظرفیت سازگاری آن بیمارستان با مخاطره یا تجربۀ حداقل آسیب عملکردی است. ریسک/خطر:( آسیب پذیری*مخاطره)- ظرفیت سازگاری بیمارستانها و مراکز بهداشتی درمانی باید براساس حادثه های که احتمال وقوع دارد، آسیب پذیری مرکز را بررسی کرده و آمادگی خود را ارتقا دهند. به منظور حفظ و تداوم عملکرد در یک حادثه، بیمارستان با افزایش ظرفیت سازگاری خود، میتواند میزان خطر ناشی از حادثه را کاهش دهد. بیمارستان با افزایش ظرفیت سازگاری خود، میتواند میزان خطرناشی از حادثه را کاهش دهد. آسیب پذیری درخصوص مراکز بهداشتی درمانی، میتواند به آسیب پذیری خارجی و داخلی تقسیم شود. آسیب پذیری خارجی در حقیقت، آسیب پذیری از آن دسته رویدادهایی است که خارج از بیمارستان اتفاق می افتند؛ ولی بر بیمارستان و توان آن برای تامین خدمات سلامتی تأثیر میگذارند. برای مثال، تأثیر حوادثی، همچون جنگ ، فعالیت آتشفشان، سونامی، زمین لرزه و توفان بر بیمارستان، به صورت مراجعۀ تعداد فراوانی از مصدومان و بیماران است که برای دریافت خدمات، به بیمارستان سرازیر می شوند یا به صورت تخریب محیط است که مانع دسترسی بیمارستان به کارکنان و تجهیزات مورد نیاز خود میشود. آسیب پذیری داخلی ناشی از رویدادی است که مستقیماً بیمارستان را تخریب کرده یا بر روند فعالیت آن اثر میگذارد. تخریب ساختمان ناشی از توفان، زلزله، سیل یا آتشفشان، نمونه هایی از این قبیل هستند. در رویکردی دیگر، آسیب پذیری بیمارستان را می توان به انواع سازه ای و غیرسازه ای و مدیریتی سازمانی تقسیم کرد. آسیب پذیری سازه ای شامل آسیب ساختمان بیمارستان و عناصر سازه ای و ساختمانی است که به انواع حمایت های فیزیکی، نظیر فونداسیون و دیوارهای حمایتی و ستونها نیاز دارد. این عناصر میتوانند ضعف بیمارستان در مواجهه با حوادث و بلایای مختلف، مثل زلزله و سیل و توفان باشند. آسیب پذیری غیرسازه ای، آسیب عناصری است که برای کارکرد بیمارستان ضروری می باشند؛ مثل سیستم گرمایشی و سرمایشی، تهویه، سیستم اطلاع رسانی، آب، تجهیزات، تأسیسات، دکوراسیون، برق و... . آسیب پذیری مدیریتی سازمانی به منابع انسانی و مدیریت سازمانی اشاره می کند که برای ارائۀ خدمات تخصصی و انجام وظایف واگذار شده در راستای عملکرد بیمارستان ضروری است. شاخص ایمنی بیمارستان این شاخص محصول سازمان بهداشتی پان امریکن و گروه مشورتی کاهش آثار بلایا است که با هدف کمک به بیمارستانها، برای بررسی ایمنی و اولویت بندی برنامه ریزی و پیشگیری از آسیب مراکز بهداشتی درمانی در اثر وقوع حوادث و بلایا طراحی شده است.در حقیقت، شاخص ایمنی بیمارستانی نشان دهندۀ این احتمال است که بیمارستان می تواند در هنگام وقوع بلایا فعال باشد و وظایف خود را انجام دهد. این مجموعه ابزاری است که ۱۴۵ حوزه بیمارستانی ازجمله سازه ای و غیرسازه ای و عناصر عملیاتی بیمارستان رادربرمیگیرد. پس از اینکه متخصصان هر بخش نمرات بخشها و حوزه های مختلف بیمارستان را تعیین و وارد رایانه کردند، رتبۀ بیمارستان به دست می آید. درنهایت نمرۀ شاخص ایمنی بیمارستانیِ به دست آمده، وضعیت بیمارستان را در یکی از حالت های زیر مشخص میکند: سطح اول، بیمارستان میتواند از جان افرادی که درون آن هستند، حفاظت کرده و قادر به ادامۀ عملکرد خود در هنگام حوادث و بلایا می باشد. سطح دوم، بیمارستان قادر به مقاومت در مقابل حوادث و بلایا هست، ولی تجهیزات و خدمات حیاتیِ آن در معرض خطر قرار دارند. سطح سوم، در زمان حادثه، بیمارستان و تمام افرادی که در آن هستند، در معرض خطر قرار دارند. اين ايندكس داراى ۱۴۵ شاخص در زمين هاى ايمنى سازه اى، غيرساز هاى و علمكردى و دو بخش مقدماتى شامل اطلاعات كلى بيمارستان و مخاطراتى كه بيمارستان را تهديد می كنند، می باشد.

فایل های ابزار ارزیابی ایمنی بیمارستان

    فرم اکسل ابزار

درباره اورژانس

رفاهی پرسنل

مدیریت امور رفاهی دانشگاه

              تفاهم با شرکت طلوع سفر یاد

             تفاهم با موسسه فرهنگی ورزشی علی بن ابیطالب(ع)

ارتباط با ما

نشانی:اصفهان- چهار راه نظر - ابتداي نظر شرقي- مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی-کدپستی: ۸۱۷۳۶۷۵۳۷۱            تلفن:۳۶۲۷۳۲۳۳-۳۶۲۷۷۹۸۴                    نمابر: ۳۶۲۴۰۰۸۸                              تلفن گویا: ۳۶۲۸۴۹۹۹                        سامانه پیامک:۳۰۰۰۷۵۱۱۱۵               ایمیل:Ravabet@ems.mui.ac.ir